BECAUSE…
BECAUSE IT IS… / BECAUSE IT ISN'T…
| Reason + ཡིན་ / མིན་ + ཙང་ + result | |
| |
| Because it is… (ཡིན་ཙང་) | |
| ཁོང་གཟུགས་པོ་རིང་པོ་ཡིན་ཙང་གོས་ཐུང་དེ་ཐུང་དྲགས་ཀྱི་རེད། | He is tall, so the trousers are too short for him. |
| རྨོ་ལགས་དགུངས་ལོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཙང་སྐོར་ར་གཅིག་མ་གཏོགས་རྒྱག་གི་ཡོད་མ་རེད། | The grandmother is old, so she can only do one kora. (H) |
| ད་རེས་ང་ཡུ་རོབ་ལ་འགྲོ་ཡག་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ཙང་རྒྱུས་ཞེ་དྲགས་མེད། | I'm not very sure, as this is the first time I've been to Europe. (This is the first time I've been to Europe, so I'm not very sure.) |
| བློ་བཟང་བོད་པ་ཡིན་ཙང་བོད་ཇ་མང་པོ་འཐུང་གི་ཡོད་རེད། | Because Lobsang is Tibetan, she drinks a lot of Tibetan tea. (Lobsang is Tibetan, so she drinks a lot of Tibetan tea.) |
| བཀྲ་ཤིས་བོད་པ་ཡིན་ཙང་གངས་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་གར་ཕེབས་མྱོང་ཡོད་རེད། | As Tashi is Tibetan, he has been to Mount Kailash. (H) (Tashi is Tibetan, so he has been to Mount Kailash.) |
| ཁྱེད་རང་གི་ཕྱུ་པ་སྔོ་སྐྱ་ཡིན་ཙང་འོག་འཇུག་དེ་དཀར་པོ་བཟོས་ན་ལེན་པོ་ཡོང་ས་རེད། | Since your chupa is bluish, it will probably be suitable if you make the blouse white. (Your chupa is bluish, so it will probably be suitable if you make the blouse white.) |
| ངའི་ཕ་མ་ཞིང་པ་ཡིན་ཙང་ང་སེམས་ཅན་ལ་དགའ་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡོད། | Since my parents are farmers, I like animals a lot. (My parents are farmers, so I like animals a lot.) |
| ད་ལྟ་དགུན་ཁ་ཡིན་ཙང་བོད་ལ་གནམ་གཤིས་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གྲང་མོ་ཡོད་རེད། | Because now is winter, it is unbelievably cold in Tibet. (Now is winter, so it is unbelievably cold in Tibet.) |
| བཀྲ་ཤིས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཙང་མི་དང་མཐུན་གྱི་མ་རེད། | Because Tashi is proud, he does not get along with people. (Tashi is proud, so he does not get along with people.) |
| Because it isn't… (མིན་ཙང་) | |
| ང་ལོ་ཆེན་པོ་མིན་ཙང་ངས་གོམ་པ་མང་པོ་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། | I'm not old, so I can walk a lot. |
| ང་བོད་པ་མིན་ཙང་བོད་ཇ་ལ་དགའ་པོ་ཞེ་དྲགས་མེད། | Since I am not (a) Tibetan, I don't like Tibetan tea very much. (I am not a Tibetan, so I don't like Tibetan tea very much.) |
| ལོ་རྗེས་མར་ཁོང་བལ་ཡུལ་ལ་བཞུགས་ཡག་མིན་ཙང་ཁོང་གི་སྐྱེ་དམན་ཡང་བཞུགས་ཀྱི་མ་རེད། | Since he won't stay in Nepal next year, his wife won't stay either. (H) (He won't stay in Nepal next year, so his wife won't stay either.) |
BECAUSE THERE IS… / BECAUSE I HAVE…
| Reason + ཡོད་ / མེད་ + ཙང་ + result With a verb in the present : Verb + ཀྱི་ཡོད་ / ཀྱི་མེད་ + ཙང་ | |
| |
| Because there is / it is… (ཡོད་ཙང་) | |
| དེ་རིང་གནམ་གཤིས་གྲང་མོ་ཡོད་ཙང་ང་གྲང་གི་འདུག | Today it's cold, so I feel cold. (Lit.: Today the weather is cold, etc.) |
| རྡ་རམ་ས་ལར་གནམ་གཤིས་གྲང་མོ་ཡོད་ཙང་ངས་དུག་སློག་མཐུག་པོ་གྱོན་གྱི་ཡོད། | The weather in Dharamshala is cold, so I wear thick clothes. |
| སང་ཞོགས་ཆུ་ཚོད་བདུན་པར་འཚོགས་འདུ་ཡོད་ཙང་སྔ་པོ་ནས་མ་ལངས་རང་ལངས་རེད། | Tomorrow morning, (I) have to get up early since there is a meeting at seven a.m. (Tomorrow morning there is a meeting at seven a.m., so I have to get up early.) |
| ང་ཚོ་བོད་ལ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་ཙང་བོད་སྐད་སྦྱང་གི་ཡོད། | Since we would like to go to Tibet, we are learning Tibetan. (We would like to go to Tibet, so we are learning Tibetan.) |
| Because there isn't / I don't have… (མེད་ཙང་) | |
| དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་ཙང་ང་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། | Since I haven't got much time I won't be able to go there. (I haven't got much time, so I won't be able to go there.) |
| ལམ་ཁག་ཡག་པོ་མེད་ཙང་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། | Since the road is not good, (we) will not be able to go. (The road is not good, so we will not be able to go.) |
| ཕ་རན་སི་ལ་ཤ་མེད་ཁ་ལག་མེད་ཙང་ང་སྐྱིད་པོ་མི་འདུག | In France, there isn't vegetarian food, so I'm not happy. |
| ང་རང་གཟུགས་པོ་ཡག་པོ་མེད་ཙང་དགོངས་པ་མ་ཞུ་རང་ཞུ་རེད། | Since I'm not well, I have no option but to leave. (I'm not well, so I have no option but to leave.) |
| དེང་སང་ཁོང་གི་སྤྱན་ཡག་པོ་མེད་ཙང་ཕྱག་དེབ་མང་པོ་གཟིགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། | Since his/her eyes are not good these days, (s)he is unable to read a lot of books. (H) (His/her eyes are not good these days, so he/she is unable to read a lot of books.) |
| With a verb : ཀྱི་ཡོད་ཙང་ / ཀྱི་མེད་ཙང་ | |
| ཁྱེད་རང་ཉིན་མ་རྟག་པར་ཁ་ལག་བཟོ་གི་ཡོད་ཙང་དེ་རིང་ངས་ཁྱེད་རང་ཟ་ཁང་ལ་འཁྲིད་ཀྱི་ཡིན། | Since you cook every day, today, I’ll take you to the restaurant. (You cook every day, so today I'll take you to the restaurant.) |
| དེ་རིང་ཉི་མ་ཡག་པོ་ཤར་གྱི་ཡོད་ཙང་དུག་སློག་མཐུག་པོ་གྱོན་གྱི་མེད། | Since the sun is shining nicely today, I’m not putting on thick clothes. (The sun is shining nicely today, so I'm not putting on thick clothes.) |
| དེ་རིང་ཆར་པ་ཤུགས་ཆེན་པོ་རྒྱག་གི(ཀྱི)་ཡོད་ཙང་ང་སྐོར་ར་ལ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། | Today it's raining very hard, so I won't be able to go for kora. |
| ད་ལྟ་ཆར་པ་འབབ་ཀྱི་མེད་ཙང་ཆར་གདུགས་ནང་ལ་བཞག་བཞག་གི་ཡིན། | As it is not raining at this point, I’ll leave the umbrella at home. (It is not raining at this point, so I'll leave the umbrella at home.) |
| བློ་བཟང་ཐུགས་སྤྲོ་ལ་ཕེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཙང་ཁོང་སེམས་པ་སྐྱོ་འདུག | Lobsang is sad because she cannot go to the party. (H) (Lobsang cannot go to the party, so she is sad.) |
BECAUSE I DID… / BECAUSE IT HAPPENED…
| Verb (past) + ཙང་ + result Negative : མ་ + Verb + ཙང་ Present : Verb + ཙང་ | |
| |
| Because it happened (past) | |
| ང་ལྷ་སར་ཕྱིན་ཙང་རྩེ་ཕོ་བྲང་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་། | Because I went to Lhasa, I had an opportunity to see the Potala. (I went to Lhasa, so I had an opportunity to see the Potala.) |
| ཁོང་གིས་སྨན་བཟས་ཙང་ན་ཚ་ཡག་པོ་དྲག་འདུག | Since she has taken the medicine, she’s recovered well. (She has taken the medicine, so she's recovered well.) |
| ཁོང་ཆམ་པ་བརྒྱབ་ཙང་ཡོང་ཐུབ་གྱི་མ་རེད། | He won't be able to come because he has the flu. (He has the flu, so he won't be able to come.) |
| སྨུག་པ་འཐིབ་ཙང་ངའི་གནམ་གྲུ་རྗེས་ལུས་ཐེབས་སོང་། | Because it was foggy, my plane was late. (It was foggy, so my plane was late.) |
| མོ་ཊ་སྐྱོན་ཤོར་ཙང་འབྲོག་པའི་རྩ་ལ་མ་ཕྱིན་རང་ཕྱིན་རེད། | Since the car broke down, we had no choice but to visit the nomads. (The car broke down, so we had no choice but to visit the nomads.) |
| གཟུགས་པོ་སྐམ་པོ་ཆགས་ཙང་དུག་སློག་མང་ཆེ་བ་ཆེ་དྲགས་འདུག | Because (he/she) became skinny, most of the clothes are too big. (He/she became skinny, so most of the clothes are too big.) |
| ཁོང་བྱང་ཐང་ལ་རྒྱུན་རིང་པོ་བཞུགས་ཙང་འབྲོང་པ་གཟིགས་མྱོང་ཡོད་ཀྱི་རེད། | As he stayed in the northern highland for a long time, he must have seen a wild yak. (H) (He stayed in the northern highland for a long time, so he must have seen a wild yak.) |
| ཁོང་ཚོ་ནང་གཙང་མ་བཟོ་དགོས་བྱུང་ཙང་ངའི་སྐྱེ་སྐར་གྱི་ཐུགས་སྤྲོ་ལ་སླེབས་མ་སོང་། | Since they had to clean [their] house, they did not come to my birthday party. (They had to clean their house, so they did not come to my birthday party.) |
| Because it didn't happen (མ་ + verb) | |
| ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་ཁ་ལག་མ་བཟོས་ཙང་ང་ཟ་ཁང་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། | As [my] mother didn't prepare food, I went to the restaurant. (H) (My mother didn't prepare food, so I went to the restaurant.) |
| སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་རྗེས་མ་ཟིན་ཙང་ང་ནང་ལ་ལོག་ཕྱིན་པ་ཡིན། | Since I did not catch the bus, I went back home. (I did not catch the bus, so I went back home.) |
| Present : knows / doesn't know | |
| ངའི་གྲོགས་མོས་བོད་སྐད་ཡག་པོ་ཤེས་ཙང་ང་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་འདོད་ཡོད། | Since my friend knows Tibetan well, I would like to talk with her. (My friend knows Tibetan well, so I would like to talk with her.) |
| ངའི་རོགས་པས་བོད་སྐད་མ་ཤེས་ཙང་ངས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་བརྒྱབ་པ་ཡིན། | Because my friend does not know Tibetan, I spoke in English. (My friend does not know Tibetan, so I spoke in English.) |
| ངས་རྒྱ་གར་སྐད་ཡག་པོ་མ་ཤེས་ཙང་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་བྱེད་ས་རེད། | That is most likely difficult because I don't speak Hindi well. (I don't speak Hindi well, so that may be difficult.) |